Dünya’nın en önemli sanat kollarından biri olan Gölge oyunlarının temsilcileri Karagöz ve Hacıvat Müzesi’ndeyiz.
Bu iki karakterin gerçek hayatta yaşayıp yaşamadığı bilinmiyor. Ancak gölge oyununun 17. yüzyılda Osman İmparatorluğunda yaygınlaşmasıyla Karagöz ve Hacıvat Anadolu’nun gölge oyunu karakterleri halini almıştır.
Kimileri bu karakterlerin Yahudiler tarafından İspanya ya da Portekiz’den ithal olduğunu, kimilerinin de Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı’nın Mısır’ı ele geçirmesiyle Mısır’dan devşirildirildiği yönünde. Bir de bir görüş var, bu karakterlerin Roman kökenli oldukları: Hindistan Çingenelerinin Anadolu topraklarına gelmesiyle bu karakterler doğması…
Bir de Pantürk bir tanım var, Orta Asya’dan göçen Türkler, gölge oyununu Moğollar’dan devşirerek Anadolu’ya getirmişlerdir.
Açıkcası bu gölge oyunu bir şekilde devşirilmiş ve Anadolu’nun kültürel zenginliklerinden biri haline dönüşmüştür.
Unesco tarafından da Karagöz oyunları, Somut olmayan kültürel miras olarak 2009 yılında tescillenmiştir.
Serra’m da Bursa seyahatinde bu ilk gölge oyunu deneyimine Bursa’daki Hacıvat Karagöz Müzesi’ndeki oyunla erişmiş oldu.
Kendi içinde bir dünya olan gölge oyunlarında en çok kullanılan terimlerden bir kaç tane sizinle paylaşmak istedim:
Hayali: Karagöz oynatan ustadır. Perdenin arkasındaki tüm karakterler Hayali tarafından koordine edilir ve oynatılır.Yardak: Arkada tef çalan, tasvirleri de Hayali’ye ulaştıran kişiTasvir: Perdede oynatılan karakterler
Hiciv sanatının en güzel ve naif örneklerinden biri olan gölge oyunları, günümüzde teknolojinin gelişmesiyle arka planda kalmış, son yıllarda yeniden canlanmaya başlamıştır.
Bu arada Tasvir olarak nitelendirdiğimiz tüm karakterler 2 boyutludur. Kuklalar ise 3 boyutludur.
İyi seyirler.
Budapeşte Merkez Hali
Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de turistlerin ve yerlilerin en uğrak mekanlarından bir tanesi de budapeşte’de bulunan Kapalıçarşı ya da diğer adı ile Merkez Hali. 19 yüzyıldan beri faaliyet gösteren bu pazar yeri hem hediyelik eşya olsun hem de günlük yaşamda tüm gıdalayı uygun fiyatta bulabilme olsun bizlere birçok olanak sunmakta. Birçok kişinin büyük market olarak da adlandırdığı…
Gellert Tepesi: İnançların Tepesi
Bu tepe Budapeşte’nin simgesel tepelerinden biridir. Aynı zamanda şehrin panoramik olarak en iyi görüntü alınabileceği noktalarındandır. Bu yazımda Aziz Gellert Tepesi’nin tarihsel süreçte din ve inanç üzerinden yaşadıklarından bahsetmek istiyorum. Bilindiği gibi Ortaçağda Budapeşte’de yaygın inanç pagan inancıydı. Pagan cadıları tepenin en yüksek kısmında kurbanlarını ateşe verir, ayinler yapardı. Yüzyıllarca süregelen bu gelenek ta ki…
Balıkçı Tabyası: Disney Masallarından Çıkmış Gibi
Budapeşte’nin en güzel turistik ve tarihi noktalarından biri de Balıkçı Tabyasıdır. Adını o bölgede yaşayan o dönemin balıkçılarından alan Balıkçı Tabyası, toplamda 7 Kuleden oluşmaktadır. Her bir kulede 895 adet heykel yer alır. Kuleler birer kale izlenimi yaratsa da aslında Balıkçı Tabyası hiçbir zaman güvenlik amaçlı kullanılmamıştır. 1895 ve 1902 yılları arasında kurulan Balıkçı Tabyası,…