Dünya’nın en önemli sanat kollarından biri olan Gölge oyunlarının temsilcileri Karagöz ve Hacıvat Müzesi’ndeyiz.
Bu iki karakterin gerçek hayatta yaşayıp yaşamadığı bilinmiyor. Ancak gölge oyununun 17. yüzyılda Osman İmparatorluğunda yaygınlaşmasıyla Karagöz ve Hacıvat Anadolu’nun gölge oyunu karakterleri halini almıştır.
Kimileri bu karakterlerin Yahudiler tarafından İspanya ya da Portekiz’den ithal olduğunu, kimilerinin de Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı’nın Mısır’ı ele geçirmesiyle Mısır’dan devşirildirildiği yönünde. Bir de bir görüş var, bu karakterlerin Roman kökenli oldukları: Hindistan Çingenelerinin Anadolu topraklarına gelmesiyle bu karakterler doğması…
Bir de Pantürk bir tanım var, Orta Asya’dan göçen Türkler, gölge oyununu Moğollar’dan devşirerek Anadolu’ya getirmişlerdir.
Açıkcası bu gölge oyunu bir şekilde devşirilmiş ve Anadolu’nun kültürel zenginliklerinden biri haline dönüşmüştür.
Unesco tarafından da Karagöz oyunları, Somut olmayan kültürel miras olarak 2009 yılında tescillenmiştir.
Serra’m da Bursa seyahatinde bu ilk gölge oyunu deneyimine Bursa’daki Hacıvat Karagöz Müzesi’ndeki oyunla erişmiş oldu.
Kendi içinde bir dünya olan gölge oyunlarında en çok kullanılan terimlerden bir kaç tane sizinle paylaşmak istedim:
Hayali: Karagöz oynatan ustadır. Perdenin arkasındaki tüm karakterler Hayali tarafından koordine edilir ve oynatılır.Yardak: Arkada tef çalan, tasvirleri de Hayali’ye ulaştıran kişiTasvir: Perdede oynatılan karakterler
Hiciv sanatının en güzel ve naif örneklerinden biri olan gölge oyunları, günümüzde teknolojinin gelişmesiyle arka planda kalmış, son yıllarda yeniden canlanmaya başlamıştır.
Bu arada Tasvir olarak nitelendirdiğimiz tüm karakterler 2 boyutludur. Kuklalar ise 3 boyutludur.
İyi seyirler.
Bursa Arkeoloji Müzesi
Bursa’yı sadece Osmanlı eserleriyle ve Uludağ ile anmak gezmek bence çok yanlış. Şehrin geçmişi, Orta Miyosen Döneme ait fosil yataklarından tutun, Orta Paleolitik Çağa ait buluntular, Aktopraklık Höyük kazıları, Kalkolitik Çağ eserleri, Tunç Çağı eserleri, Asur Ticaret Kolonileri, Hititler, Urartular, Frigler, Protogeometrik Döneme ait eserlere dayanan çok geniş bir tarihe sahip. Bursa müzesi 1902 yılında…
Çalışmak güzel, insanlarla çalışmak zor…
İnsan… Ve hayatta kalma mücadelesinde çalışmak zorundadır. Doğru iş, doğru işçilik, doğru zaman ve doğru yer her zaman önemli bir unsur olmuştur. Bu süreçte hep mücadele etmeyi, zorluklarla mücadele etmeyi, gerektiğinde yenilgiyi kabul etmeyi, hatalarını sevmeyi öğrenir. Sonuçta adaletin üstünlüğüne inanmak bir anlamda adil mi? Adaletin sıfat anlamını karakterize eden “adil olmak” aslında “herkes eşit…
çalamayacaksınız.
savruldu ülkem, cehaletin, cahilliğin gölgesinde. biz bu toprakları cennet diye tabir etmişiz, şimdi ise şu dağların içini bile oydunuz, ne acı ki yüzler hiç gülmüyor, çiçekler eskisi gibi açmıyor, gözü perdeli kişilerin yaşamama sevinciyle, bizlere de o yaşatmama gücüne sahip olan tümlerin yüzüne tüküreyim. bizim gençliğimizi çaldınız, ama çocuklarımızın asla çalamayacaksınız.