Nazi işgali altında kalan hemen hemen her Avrupa ülkesinde 2. Dünya Savaşı’nda Nazi soykırımını belleklerde taze tutmak adına anıtlar bulunuyor. Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de de, bu vahşi katliamın acılarını nesilden nesile taşıyacak çok anlamlı bir anıt bulunmakta.

Budapeşte Parlamento Binası’nın hemen önünde, Tuna nehri kıyısında sergilenen demir ayakkabıları görünce içimi derin bir hüzün kaplıyor yine. Yaklaşık 80.000 yahudinin Macaristan’dan kovulduğu, 20.000’inin de çoluk çocuk demeden Tuna Nehri boyunca infaz edildiği o dönemde, öldürülen masum sivillerin kimliklerini bu ayakkabılar taşıyor.

Katledilmeden önce insanların ayakkabılarının ve kıyafetlerinin çıkarılması istenmiştir. Simgesel olarak 60 çift demir ayakkabıdan oluşan bu anıt müze de çocuk ayakkabılarına, kadın babetlerine, erkek botlarına rastlıyorsunuz. Kimi ayakkabılar diğer çiftinden uzakta, kiminin üzerine basılmış, kimi yan yatmış, kimi ise sanki hiç giyilmemiş gibi muntazam duruyor (bence en acısı da bu).

Bu derin acıyı sanatsal bir yolla ölümsüzleştiren sanatçılar heykeltraş Gyula Pauer ve uzun yıllar Macaristan’da yaşayan Türk yönetmen Can Togay.

Sanatın insanların acılarına, hayatın ta kendisine değindiği bu açık hava anıt müzeyi ziyaret etmelisiniz.


  • Tuna Kıyısındaki Ayakkabılar
    Nazi işgali altında kalan hemen hemen her Avrupa ülkesinde 2. Dünya Savaşı’nda Nazi soykırımını belleklerde taze tutmak adına anıtlar bulunuyor. Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de de, bu vahşi katliamın acılarını nesilden nesile taşıyacak çok anlamlı bir anıt bulunmakta. Budapeşte Parlamento Binası’nın hemen önünde, Tuna nehri kıyısında sergilenen demir ayakkabıları görünce içimi derin bir hüzün kaplıyor yine. Yaklaşık […]
  • Budapeşte Opera binası: Macaristan için ihtişam ve asaletin simge binası
    Sanata ve sanatsal etkinliklere bi hayli düşkün olan Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph, şehre ihtişam ve renk getirecek bir opera binası yaptırmak ister. Bir şehirde opera binasının olması bir prestijdir meselesiyle, imparator kesenin ağzını açar ve dönemin aristokrat zengin ailelerinin de desteğiyle binanın yapımına başlanır. Günümüz de halen Macaristan’ın en büyük ve ihtişamlı, Dünya’nın ise akustik […]
  • Bergen
    Geçenlerde Farah Zeynep Abdullah’ın baş rolünü oynadığı “Bergen” filmini izledim. Filme çok büyük bir hevesle başlamıştım ki, hayal kırıklığıyla kalktım yerimden. Oyuncular çok başarılı olsa da senaryonun kopukluklar içinde nasıl devam ettirilemediğini gördüm, Bergen gibi birinin hayatını işlemek elbette kolay değildi. Yine de filmde en beğendiğim nokta, bir kadın ne kadar güçlü, zengin ve şöhretli […]
  • Karagöz Hacıvat
    Dünya’nın en önemli sanat kollarından biri olan Gölge oyunlarının temsilcileri Karagöz ve Hacıvat Müzesi’ndeyiz.  Bu iki karakterin gerçek hayatta yaşayıp yaşamadığı bilinmiyor. Ancak gölge oyununun 17. yüzyılda Osman İmparatorluğunda yaygınlaşmasıyla Karagöz ve Hacıvat Anadolu’nun gölge oyunu karakterleri halini almıştır.  Kimileri bu karakterlerin Yahudiler tarafından İspanya ya da Portekiz’den ithal olduğunu, kimilerinin de Yavuz Sultan Selim […]
  • Bursa Arkeoloji Müzesi
    Bursa’yı sadece Osmanlı eserleriyle ve Uludağ ile anmak gezmek bence çok yanlış.  Şehrin geçmişi, Orta Miyosen Döneme ait fosil yataklarından tutun, Orta Paleolitik Çağa ait buluntular, Aktopraklık Höyük kazıları, Kalkolitik Çağ eserleri, Tunç Çağı eserleri, Asur Ticaret Kolonileri, Hititler, Urartular, Frigler, Protogeometrik Döneme ait eserlere dayanan çok geniş bir tarihe sahip.  Bursa müzesi 1902 yılında […]
  • Çalışmak güzel, insanlarla çalışmak zor…
    İnsan… Ve hayatta kalma mücadelesinde çalışmak zorundadır. Doğru iş, doğru işçilik, doğru zaman ve doğru yer her zaman önemli bir unsur olmuştur. Bu süreçte hep mücadele etmeyi, zorluklarla mücadele etmeyi, gerektiğinde yenilgiyi kabul etmeyi, hatalarını sevmeyi öğrenir. Sonuçta adaletin üstünlüğüne inanmak bir anlamda adil mi? Adaletin sıfat anlamını karakterize eden “adil olmak” aslında “herkes eşit […]
  • çalamayacaksınız.
    savruldu ülkem, cehaletin, cahilliğin gölgesinde. biz bu toprakları cennet diye tabir etmişiz, şimdi ise şu dağların içini bile oydunuz, ne acı ki yüzler hiç gülmüyor, çiçekler eskisi gibi açmıyor, gözü perdeli kişilerin yaşamama sevinciyle, bizlere de o yaşatmama gücüne sahip olan tümlerin yüzüne tüküreyim. bizim gençliğimizi çaldınız, ama çocuklarımızın asla çalamayacaksınız.
  • Anlık
    Benim için anlık demek: Tamamıyla anlık düşüncelerim üzerinden hatıralarda kalan anıları hatırlamak. son dönemde çok yaşıyorum. 
  • Sizin Vicdanınız Kurusun
    Yok ki söylenecek çok söz. Sözün bittiği bir yer burası, anın bittiği bir yer. Bir gece öncesi, kim bilir sıcacık yatağında annesinin yanında, babasının kucağında uyuyordu bu “kimsesiz” kız çocuğu. Şimdi adı belli değil, yaşı belli değil… Saçının teline zarar gelmesin diye öpe koklanan bu yavru şimdi yapayalnız, toprağın altında… Ne anne var, ne baba… […]
  • özel okul/anaokulu meselesi, siz veliler! sahte memnuniyetlerinizi bir kenarda bırakın…
    Türkiye’deki liyakatsızlaşmanın kamuya açık eğitim kanallarında değil, özel sektörde de yaşandığını belirtmek için bu yazıyı yazıyorum.  Yaklaşık 10 kolej  ve 5 Anaokulu gezmiş biri olarak yaşadığımız deneyimleri sizlerle paylaşmak istedim. Bu arada amacımız asla kurumları karalamak değil, kişileri kötülemek değil, ancak mevcut düzenin bir veli olarak çocuklarımızı nerelere ve kimlere emanet ettiğimizi bilmek adına farkındalık […]
  • Hollanda’nın Yel Değirmenleri : Kinderdijk
    Hollanda denilince ilk akla gelenlerin başında gelir Yer Değirmenleri…  Ve geleneksel değirmenleri en iyi izleyebileceğiniz bölge, Hollanda’nın güneyinde kalan Kinderdijk… 1997 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesine girmiş 19 adet Yel Değirmeni bulunmakta. 1738-1740 yıllarında inşa edilen bölgedeki yer değirmenlerinin sahipleri olduğundan özel mülkiyet olarak geçiyor. Yer değirmenlerinin Hollanda’daki geçmişinde, deniz seviyesinin altında kalan bölgelerdeki fazla […]
  • bazen’siz
    bazen’le başlamak istemiyorum artık. her monte şiir bazen’le başlıyor çünkü. gitmek istiyorum sadece bazen’siz şimdi.
  • EN ACI ŞAKA
    73 yıllık bir ömür, Hikayeler, Amerika, Almanya, Güzelbahçe, Aşklar, Savaşlar, Kavgalar, Kırgınlıklar vs.  Benim bildiklerim, bilmediklerim ki hala merak ettiklerim… Ta ki düne kadar o kanser denilen illete karşı mücadeleni kesmedin, ancak kader ağır geldi bugün, en acı 1 Nisan’ı yaşattın bize. Keşke bu bir şaka olsa… 1 Nisan şakası… Sen ki, Babamın en yakın […]
  • ne güzeldi
    galiba ben o günleri çok özledim. 
  • Yürüyorum
    Hiçbir şey hissetmeden, hiçbir şey düşünmeden yürümeyeli çok uzun zaman olmuş. rüzgarın sesiyle nefesinin birleştiği noktada, sebebi sebepsizce yürümek olduğun noktada, tek derdinin yürümek olduğu noktada, insan olduğunu hatırlamak varken, ne güzel gelir iki adım atmak yalnızlığa, ne güzel gelir içini ısıtan o soğuk kış rüzgarı tende, ne güzel gelir gitmelerin gelmelerin bu evrenin ekseninde.
  • Yeni Foça Keşifhanesi
    İster yeni olsun ister eski olsun Foça’ya geldiğinizde Yoğurtlu Kupa, Kefal, Mezgit Kalamar yemeden dönmeyin. Aynı zamanda Turpotu ve Hardal otuda meşhurdur. Zeytinyağlı mezelerde de oldukça iddialıdır.Yazın gelirseniz birçok noktada denize girebilirsiniz. Suyu soğuktur ama temizdir. Kışın gelirseniz, Yeni Foça’nın ekstra bir dinginliği sizi karşılar. Dalga sesleri eşliğinde sahilinde yürüyüş yapabilir, esnaf restoranlarında yemek yiyebilir, […]
  • Kemeraltı : Anlat Anlat Bitmez…
    Kemeraltı İzmir’in en güzide merkezlerinden biri. 1592 yılından beri, onca depreme rağmen, dimdik ayakta duran Hisar Cami’nin gölgesinde soluklanmak iyi hissettiriyor. Zamanında caminin çeperlerine kadar vuran deniz, şimdi çok uzaklarda. 1800 yıllık Roma hamamlarından tutun, tüm dinlerin ibadethanelerinin bulunduğu bu hoşgörü merkezi sadece bir alışveriş merkezi değil anlayacağınız… Biz bugün bir değişiklik yaptık, Kızlarağası yerine […]
  • ÇANAKKALE ŞEHİTLER ABİDESİ: Çocukların Kumbaralarından Ölümsüzlüğe
    Yapımına 1942 yılında karar verilen bu anıtın 2. Dünya Savaşı esnasında yapımına ekonomik nedenlerden dolayı ara verilmiştir. 1958 yılında hala natamam olan bu abidenin resmi açılışı 21 Ağustos 1960 tarihine denk gelmektedir.   Anıtın yapılmasındaki amaç savaş esnasında şehit olan 253 bin askeri ve sivili sonsuzluğa uğurlarken kalplerimizde anmaktır. Maalesef yıllarca bitirilemeyen bu abide için öğrencilerin kumbaralarındaki paraları […]
  • NELLO VE KÖPEĞI PATRASCHE HiKAYESi
    Nello ve Patrasche iki roman karakteridir. 1872 yılında yayınlanan A Dog Flanders adlı romanda yer alan bu kahramanlar Antwerp şehrinin de sembolü olmuştur. Bir yandan içinizi ısıtacak, bir yandan da burnunuzun direğini sızlatacak hikayeden kısaca bahsetmek isterim: Nello fakirlik içinde yetim bir çocuktur ve Patrasche adında bir köpekle dost olur. Birlikte Antwerp sokaklarında, katedral çevresinde hayatlarını geçirir. […]
  • Breda: Hollanda’nın Huzur Şehirlerinden…
    Hollanda’nın en sakin ve güzel şehirlerinden Breda huzurun adresi… Tarihte bir çok savaşa tanıklık eden, yakın tarihte de II. Dünya Savaşı esnasında dört yıl Alman işgalinde kalan Breda, Alman savaş suçlularının Hollanda’da hapsedildiği tek yerdi. Hollanda’nın güney kesminde yer alan şehrin nüfusu ortalama 186.000. 1400lü yıllardan günümüze kadar yerleşimin olduğu şehirde Barok, Gotik ve Rönesans’ın […]
  • Çanakkale Zaferi öncesi Algı Yöneten İlanlar
    Bazı destanlar vardır, bedeli canla başla emekle ve kanla ödenir. Türkiye ulusunun emperyalist güçlere karşı verdiği en önemli zaferlerden biridir Çanakkale zaferi. Bu yazımda propagandanın ve algı yönetiminin o dönem koşullarında ne kadar etkiliği olduğunu gösteren kısa bilgiler paylaşmak istedim. 250000 üzerinde şehit veren bu acı savaş, başlangıçta algı yönetimiyle körüklenmiştir. Savaşa katılan itilaf devletleri […]